zabawa

Zabawa w przedszkolu i szkole waldorfskiej

W pedagogice waldorfskiej zabawa jest najważniejszą działalnością małego dziecka, jest jego "zawodem". Sposób zabawy we wczesnym dzieciństwie ma determinujący wpływ na sposób życia w świecie dorosłym. Obecnie coraz więcej jest dzieci, które nie potrafią się bawić, ich zabawa szybko przeradza się w nudę lub dzikie wyżywanie się. Potrzebują one specjalnej troski i pomocy ze strony nauczycielek przedszkola.

Zabawa jest odpowiednią dla wieku dziecka formą uczenia się i przetwarzania przeżyć. Umożliwia dziecku poznawanie świata w działaniu, co daje wewnętrzne zaufanie i pewność siebie. Siły, które dziecko wykorzystuje i rozwija podczas zabawy przemieniają się w późniejszym życiu w zdolność do koncentracji, uczenia się i pamięci. Podczas swobodnej zabawy rozwijają się intensywnie zmysły dziecka. Podczas zabawy, zwłaszcza w ogrodzie przedszkolnym, dziecko może także zaspokajać potrzebę ruchu, niezbędnego dla jego prawidłowego rozwoju.

W przedszkolach i szkołach waldorfskich korzysta się przede wszystkim z naturalnych materiałów: nieregularnych kawałków drewna, szyszek, kamieni i mało uformowanych zabawek, takich jak np. szmaciane lalki, zwierzęta - zrobione na drutach i wypełnione wełną, różnokolorowe kawałki materiałów. Dają one dziecku możliwość używania wyobraźni do rozwoju wewnętrznej aktywności i działają stymulująco na formy mózgu. Zdaniem Steinera mózg rozwija się wtedy tak, jak "muskuły ręki rozwijają się dzięki odpowiedniej dla siebie pracy. (...) Wszystkie zabawki składające się jedynie z martwych, matematycznych form, działają dewastująco i zabójczo na kształtujące siły dziecka; natomiast we właściwy sposób działa to wszystko, co pobudza wyobrażenia czegoś żywego."

Rodzaj materiału, z którego wykonana jest zabawka ma ogromny wpływ na prawidłowy rozwój zmysłów dziecka. Plastik, z którego obecnie wykonuje się większość zabawek dla dzieci, oszukuje zmysł dotyku. Nie pokazuje związku z pochodzeniem przedmiotu, jest zawsze podobny w dotyku niezależnie od tego, czy wykonano z niego lalkę, samochód, zwierzątko, klocki czy meble dla dzieci. W przedszkolach i szkołach waldorfskich dba się o jakość materiałów używanych nie tylko do zabawy, ale także użytych przy wykończeniu i wyposażeniu sal przedszkolnych, tak aby stworzyć otoczenie dające dziecku najlepsze warunki rozwoju, osłonę, poczucie bezpieczeństwa oraz wewnętrzne przeżycie światła i ciepła.